1. Ehekushon di e investigashon
Na momentu di ehekutá e sondeo di elekshon tin algun asuntu sumamente importante pa asina saka resultado bon afó:
A.MuestraKomo ku ta kosta hopi tempu i sèn pa enkuestá pueblo kompletu ora di hasi investigashonnan di merkado i merkadeo, un muestra ta keda huzá. Un parti di poblashon kompletu ta presente den e muestra. Ora di krea un muestra e siguiente elementonan ta importante:
- Ken ta pertenesé na e grupo di enfoke?
- E grupo di enfoke pa e sondeo di elekshon aki ta habitantenan di Kòrsou ku tin derechi di voto. Un hende tin derechi di voto si:
- Riba e dia di elekshon, e tin 18 aña;
- E mester tin Nashonalidat Hulandes;
- 30 dia promé ku entrega di lista, e mester ta inskribí na Kòrsou.
- E grupo di enfoke pa e sondeo di elekshon aki ta habitantenan di Kòrsou ku tin derechi di voto. Un hende tin derechi di voto si:
- Di unda e muestra ta wòrdu saká?
- Stradius Research ta uza e serinan di telefòn mobil di provider pa saka un muestra for di dje. For di investigashonnan anterior a resultá ku bastante habitante di Kòrsou tin un telefon mobil.
- Na tur manera di saka muestra tin desbentaha: na esun di nos tambe. Asina ta ku no ta tur hende riba nos isla tin un telefòn mobíl. Na e otro mètodo, manera bèl na telefòn fiho tambe tin su desbentahanan. Hopi hende no tin un konekshon di telefòn fiho òf no ta di mèldu den buki di telefòn (por ehèmpel: number priva òf no registrá).
- Kon grandi e muestra mester ta?
- Porta e ta zona straño den orea di hende ku no ta involukrá ku estadístika pero ku un muestra di 400 hende bo por haña un bista konfiabel di henter e poblashon. E métodonan aki, aunke nan ta parse straño ta keda apliká rònt mundu.
- Kon e muestra ta keda saká?
- Na momentu di uza un muestra, ta hopi importante ku tur hende tin mesun tantu chèns pa kai den e muestra. Mirando ku kasi tur hende na Kòrsou tin un telefòn selular, e chèns tei, pa práktikamente tur hende keda aserká. E muestra ta keda saká na manera a-select. Pa kada seri di number di telefòn un number di komienso ta keda skohé, riba kua kada bes ta konta 10 aserka. Tur number ta keda repartí over di e kantidat di sondeo.
B. E enkuesta
Si bo ke sa estatura di hende, e ora ei bo ta uza un bon linial ku kua bo por determiná, kon haltu e hendenan ta. Naturalmente na momentu di midi, e hendenan i e linial mester ta pará riba algu sólido i bo tin ku tene e linial règt.
Durante e sondeo aki, ta hasi uzo di un kuestionario pa asina midi kon e hendenan lo vota, si tabatin elekshon riba e dia ku e enkuesta a keda hasí. Pues ta importante ku e kuestionario ta mesun bon ku e linial ariba menshoná.
Durante e sondeo nan aki Stradius Research ta uza preguntanan semehante na esnan ku ta paresé den otro investigashonnan manera durante elekshonnan di presidente na Merka i elekshonnan di Parlamento Hulandes. E uzo di preguntanan ku a keda di tèst kaba ta kontribuí na resultadonan hustifiká.
C. Representashon
E resultado bou di 400 hende ta representá henter e grupo di hendenan ku tin derechi di vota? E pregunta aki ta kuestioná korektamente ku si e kantidat di hende ta representativo paso fásilmente por kometé fayonan. Si bo puntra únikamente mucha hòmbernan di 15 aña, kiko ta nan deporte faborito, bo no por konkluí ku ta tur hende ta pensa meskos ku nan. Si bo puntra hende di mas edat so, kiko nan ta hasi den nan tempu liber, esei tampoko no ta representá henter e poblashon.
Ora nos ta papia ku algu ta representativo e próksimo faktornan ta importante:
- E grupo ku bo ta keda skohe pa hasi enkuesta òf na ulandes “steekproef”
Anteriormente nos a splika kaba kon importante ta pa skohe un bon grupo pa hasi e sondeo riba dje. Ya nos a elaborá riba e diferente faktornan ku ta importante i kon Stradius Research ta traha ora ku nos ta hasi e sondeonan polítiko. - Konfiabilidat i balides
Konfiabilidat i balides ta konseptonan importante den mundu di sondeo. Balides ta indiká ku bo ta midi lokual ku bo ke midi. Konfiabilidat ta indikativo te den ki ekstremo fayonan por keda hasi. Djis un ehèmpel pa aklará: Asumí ku un kende subi un balansa (weegschaal) tres biaha bou di sirkunstansha igual. Si e balansa duna kada bes un peso diferente p.e. 85 kilo, 84 kilo i 86 kilo, anto no por konfia e balansa, ni e prueba no ta válido paso nos no ta midi loke nos ke midi.
Asumí ku e peso di e persona ta 84.5 i e balansa indiká 3 bes ku e peso di e persona ta 85 kilo, nos lo por konkluí ku e balansa ta konfiabel (ela duna nos tres bes mes un peso pa e persona) pero e balansa su indikashon no ta válido paso nos no a haña e peso real esta 84.5 kilo. - Midimentu
E datonan kompilá ta keda revaluá abase di sekso, edat, formashon, área, eskoho di partido na 2006 i eskoho pa opshon durante di e último referdum.
Un enkuesta sientífiko tin e tres karakterístika importante:
- Teoria i konstrukshon di modelo
Den un sondeo sientífiko ta desaroyá un teoria riba loke ta realidat. Ta desaroyá modelonan ku mester keda proba abase di hipótesis. Den e sentido aki nos sondeonan no ta sientífiko. - Valides
Nos por midi haltura di un persona fásilmente, pero kon lo bo midi felisidat? Ora nos ta papia di valides ta nifiká ku bo ta midi loke bo ke midi. Den e sondeonan nos ta midi e situashon na e momentu ku e sondeo ta tuma luga. Ta keda difísil pa bisa ku e loke nos midi, na un momentu, lo bira e resultado final den e kontienda elektoral. - Konfiabilidat
Un balansa ta konfiabel ora e ta duna kada bes e mes un peso pa e mes un opheto. Esaki no ke men ku e balansa ta duna e peso korekto.

